آیا می‌توان از سواپ هم سود گرفت؟

یکی از مفاهیمی که خیلی از معامله‌گران تازه‌کار در فارکس با آن روبه‌رو می‌شوند؛ سواپ (Swap) یا نرخ بهره شبانه است. سواپ به زبانی ساده، هزینه یا سودی است که وقتی یک معامله باز را به روز بعد منتقل می‌کنید؛ به حسابتان اضافه یا از آن کسر می‌شود. این عدد کوچک ممکن است در نگاه اول بی‌اهمیت به نظر برسد؛ اما در معاملات بلندمدت می‌تواند تأثیر جدی روی سود یا زیان شما بگذارد. در این مقاله به زبان ساده و همراه با مثال عددی، همه چیز درباره سواپ را توضیح می‌دهیم تا بتوانید تصمیمات هوشمندانه‌تری بگیرید.

تعریف کامل سواپ و نقش آن در معاملات فارکس

سواپ در فارکس به معنای بهره شبانه‌ای است که هنگام نگه داشتن یک معامله باز به روز بعد، توسط بروکر محاسبه و به حساب شما اضافه یا از آن کم می‌شود. این هزینه از تفاوت نرخ بهره دو ارزی که در جفت‌ارز معامله می‌کنید؛ به وجود می‌آید. برای مثال فرض کنید شما جفت‌ارز EUR/USD را در یک پوزیشن لانگ می‌خرید. در این حالت، شما یورو را خریداری کرده و دلار آمریکا را می‌فروشید. اگر نرخ بهره در منطقه یورو بالاتر از نرخ بهره آمریکا باشد؛ شما در پایان روز سواپ مثبت دریافت می‌کنید. اما اگر نرخ بهره دلار بالاتر باشد؛ بروکر از حساب شما سواپ منفی کسر خواهد کرد.

نکته مهم اینجاست که سواپ فقط مخصوص معاملات بلندمدت یا میان‌مدت است. چون در معاملات اسکالپ یا پوزیشن‌های کوتاه‌مدت، معامله قبل از پایان روز بسته می‌شود و سواپ اعمال نمی‌شود.

نقش سواپ در معاملات

• اگر استراتژی شما روی معاملات طولانی‌مدت است؛ سواپ می‌تواند سود شما را کم یا زیاد کند.
• بعضی معامله‌گران، عمداً سراغ جفت‌ارزهایی می‌روند که سواپ مثبت داشته باشند و با استراتژی Carry Trade از این اختلاف نرخ بهره سود می‌گیرند.
• برای کسانی که قصد نگه داشتن معاملات در طول هفته را دارند؛ توجه به سواپ ضروری است. در غیر این صورت ممکن است بخش بزرگی از سودشان صرف پرداخت بهره شود.

نحوه محاسبه سواپ با فرمول و مثال عددی

بروکرها معمولاً سواپ را به صورت خودکار محاسبه و در متاتریدر نمایش می‌دهند. اما دانستن فرمول و منطق آن به شما کمک می‌کند هزینه‌ها و سودهای احتمالی معاملاتتان را بهتر مدیریت کنید.

Swap=(Lot×Contract×(InterestBuy​−InterestSell​))​×ExchangeRate/365

1. Lot: حجم معامله (مثلاً 1 لات = 100,000 واحد ارزی پایه)
2. Contract: ارزش قراردادی هر لات (معمولاً 100,000 برای لات استاندارد)
3. Interest_Buy: نرخ بهره ارزی که می‌خرید
4. Interest_Sell: نرخ بهره ارزی که می‌فروشید
5. 365: تعداد روزهای سال (ممکن است در برخی بروکرها 360 در نظر گرفته شود)
6. ExchangeRate: نرخ تبدیل ارزها در لحظه

در بسیاری از بروکرها، چهارشنبه شب (Wednesday Rollover) سواپ سه برابر محاسبه می‌شود. چون شامل تعطیلات آخر هفته نیز می‌شود. این مورد را باید حتماً در مدیریت معاملات میان‌مدت یا بلندمدت در نظر گرفت.

عواملی که روی نرخ سواپ اثر می‌گذارند

نرخ سواپ در فارکس یک عدد ثابت نیست و تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و شرایط بازار تغییر می‌کند. آشنایی با این عوامل به معامله‌گران کمک می‌کند تا هزینه‌ها و فرصت‌های ناشی از نگهداری معاملات را بهتر مدیریت کنند. ^investopedia

اختلاف نرخ بهره بین دو ارز

مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده سواپ، تفاوت نرخ بهره رسمی بانک‌های مرکزی کشورهایی است که ارزهای آن‌ها در یک جفت‌ارز معامله می‌شوند.در نتیجه هرچه اختلاف بیشتر باشد؛ میزان سواپ (مثبت یا منفی) نیز بزرگ‌تر خواهد بود. به همین دلیل، جفت‌ارزهایی مثل AUD/JPY یا NZD/JPY که اختلاف نرخ بهره بالاتری دارند؛ اغلب برای استراتژی Carry Trade جذاب هستند.

سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی

تصمیم‌های بانک‌های مرکزی درباره افزایش یا کاهش نرخ بهره (مانند تصمیم فدرال رزرو یا بانک مرکزی اروپا) می‌تواند به سرعت نرخ سواپ را تغییر دهد. تریدرهایی که در موقعیت‌های بلندمدت هستند باید تقویم اقتصادی و جلسات بانک‌های مرکزی را با دقت دنبال کنند.

نوع پوزیشن (خرید یا فروش)

سواپ مثبت یا منفی بودن یک معامله به این بستگی دارد که شما در پوزیشن خرید (Long) هستید یا فروش (Short). به همین دلیل، برای یک جفت‌ارز مشخص، ممکن است در پوزیشن خرید سواپ منفی داشته باشید ولی در فروش همان جفت‌ارز سواپ مثبت دریافت کنید.

سیاست‌های داخلی بروکر

بروکرها معمولاً فرمول‌های محاسبه سواپ را بر اساس نرخ‌های بین‌بانکی تعیین می‌کنند. اما هر بروکر می‌تواند کمیسیون یا درصد اضافه‌ای را به آن بیفزاید. به همین دلیل نرخ سواپ در بروکرهای مختلف، حتی برای یک جفت‌ارز یکسان، متفاوت است.

نوسانات نقدینگی و شرایط بازار

در شرایطی مثل بحران‌های مالی یا کمبود نقدینگی در بازار بین‌بانکی، نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت تغییر می‌کند و به‌تبع آن سواپ هم متغیر می‌شود. این مورد به‌ویژه در زمان رویدادهای بزرگ خبری یا ژئوپلیتیک پررنگ‌تر است.

قوانین و تقویم معاملاتی

1. در روزهای چهارشنبه، سواپ سه برابر محاسبه می‌شود (Wednesday Rollover).
2. برخی بروکرها برای جفت‌ارزهای سمی و غیررایج (Exotic Pairs) نرخ سواپ بالاتری لحاظ می‌کنند! چون ریسک نقدشوندگی آن‌ها بیشتر است.

شرایط بازار

• عرضه و تقاضا: تغییرات در عرضه و تقاضای سوآپ مستقیماً بر نرخ‌ها تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، افزایش فعالیت در بازارهای اوراق قرضه نقدی می‌تواند تقاضا برای ابزارهای پوشش ریسک مانند سوآپ را افزایش دهد و اسپرد سوآپ را افزایش دهد.
• انتظارات بازار: باور جمعی در بین فعالان بازار در مورد تغییرات نرخ بهره در آینده، عامل مهمی در نرخ‌های سوآپ است.
• نقدینگی: نقدینگی بالاتر در بازار سوآپ، به این معنی که خرید و فروش قراردادهای سوآپ آسان‌تر است، عموماً به دلیل افزایش، منجر به نرخ‌های سوآپ پایین‌تر یا محدودتر می‌شود.

مقایسه حساب‌های Swap-Free (اسلامی) با حساب‌های معمولی

در بازار فارکس بسیاری از بروکرها برای پاسخ به نیاز معامله‌گران مسلمان یا کسانی که تمایلی به پرداخت-دریافت بهره ندارند؛ حساب‌هایی تحت عنوان Swap-Free یا اسلامی ارائه می‌کنند. تفاوت این نوع حساب‌ها با حساب‌های معمولی در چند نکته کلیدی خلاصه می‌شود.

ویژگی	حساب‌های معمولی	حساب‌های Swap-Free (اسلامی)
محاسبه سواپ شبانه	در پایان هر روز، بر اساس اختلاف نرخ بهره، سواپ مثبت یا منفی به معامله اضافه یا از آن کسر می‌شود.	هیچ بهره‌ای دریافت یا پرداخت نمی‌شود؛ معاملات بدون هزینه شبانه نگهداری می‌شوند.
مخاطبان اصلی	تمام معامله‌گران فارکس در سطح جهانی	عمدتاً معامله‌گران مسلمان و کسانی که به دلایل شرعی یا شخصی نمی‌خواهند بهره پرداخت کنند.
هزینه‌های جایگزین	کارمزد اضافی یا کمیسیون خاصی ندارد (غیر از اسپرد و کمیسیون بروکر)	برخی بروکرها به‌جای سواپ، هزینه‌های جایگزین مثل کمیسیون ثابت یا افزایش اسپرد اعمال می‌کنند.
مناسب برای استراتژی‌ها	مناسب برای همه استراتژی‌ها از کوتاه‌مدت تا بلندمدت؛ اما در معاملات بلندمدت، تأثیر سواپ زیاد می‌شود.	بیشتر برای معاملات بلندمدت یا Swing مناسب است؛ چون دیگر هزینه شبانه اضافه نمی‌شود.
شفافیت هزینه‌ها	هزینه‌ها بر اساس نرخ‌های بین‌بانکی متغیر هستند و هر روز تغییر می‌کنند.	هزینه‌ها معمولاً شفاف و ثابت‌اند؛ اما باید شرایط بروکر را دقیق بررسی کرد.

مزایا و معایب توجه به سواپ در استراتژی‌های معاملاتی

سواپ یکی از عوامل کلیدی در معاملات بلندمدت فارکس است. نادیده گرفتن آن می‌تواند سودآوری یک استراتژی را زیر سؤال ببرد و در مقابل، استفاده هوشمندانه از آن می‌تواند به افزایش سود کمک کند.

مزایا نرخ بهره شبانه

1. افزایش سود با سواپ مثبت: در استراتژی‌هایی مثل Carry Trade، تریدرها عمداً جفت‌ارزهایی را انتخاب می‌کنند که اختلاف نرخ بهره مثبت دارند تا علاوه بر سود از تغییرات قیمت، از دریافت سواپ مثبت هم بهره‌مند شوند.
2. شفافیت در هزینه‌ها: توجه به سواپ به تریدر کمک می‌کند که دید دقیقی نسبت به هزینه‌های واقعی معاملات خود داشته باشد.
3. برنامه‌ریزی برای معاملات بلندمدت: بررسی سواپ پیش از ورود به معامله به تریدر امکان می‌دهد از دام زیان‌های پنهان در معاملات چندروزه یا چند هفته‌ای دور بماند.
4. ایجاد مزیت رقابتی: تریدرهایی که به سواپ اهمیت می‌دهند؛ معمولاً در استراتژی‌های بلندمدت موفق‌تر از کسانی هستند که آن را نادیده می‌گیرند.

معایب نرخ بهره شبانه

• کاهش سود در سواپ منفی: اگر تریدر در پوزیشن‌هایی قرار گیرد که سواپ منفی دارند؛ بخش زیادی از سود احتمالی‌اش ممکن است صرف پرداخت بهره شبانه شود.
• محدودیت در انتخاب جفت‌ارز: تمرکز بیش‌ازحد روی سواپ مثبت می‌تواند باعث شود تریدر تنها سراغ چند جفت‌ارز خاص برود و فرصت‌های دیگر بازار را از دست بدهد.
• پیچیدگی در محاسبه: تغییرات مداوم نرخ بهره بانک‌های مرکزی باعث می‌شود محاسبه دقیق سواپ سخت‌تر شود و نیاز به رصد مداوم بازار داشته باشد.
• ریسک در شرایط خاص بازار: در زمان بحران‌های مالی یا رویدادهای غیرمنتظره، نرخ بهره و در نتیجه سواپ به سرعت تغییر می‌کند و می‌تواند استراتژی شما را تحت فشار بگذارد.

ابزارها و سایت‌های معتبر برای بررسی نرخ سواپ در 2025

برای هر تریدری که می‌خواهد استراتژی بلندمدت یا حتی میان‌مدت داشته باشد، دسترسی به اطلاعات دقیق و به‌روز درباره نرخ سواپ ضروری است. خوشبختانه در سال 2025 ابزارها و منابع متنوعی برای این کار وجود دارند.

سایت بروکرها

تقریباً تمام بروکرهای معتبر، جدول نرخ سواپ جفت‌ارزها و CFDها را در بخش Contract Specifications یا Trading Conditions منتشر می‌کنند. این اطلاعات به‌صورت روزانه یا هفتگی به‌روزرسانی می‌شوند.

پلتفرم‌های معاملاتی

• MetaTrader 4 و MetaTrader 5: با راست‌کلیک روی هر نماد معاملاتی و انتخاب گزینه Specification می‌توان نرخ سواپ خرید و فروش را مشاهده کرد.
• cTrader: این پلتفرم نیز نرخ سواپ را در بخش مشخصات نماد (Symbol Info) نشان می‌دهد.

ابزارهای آنلاین محاسبه سواپ

برخی وب‌سایت‌ها ماشین‌حساب سواپ ارائه می‌دهند که کافی است حجم معامله، جفت‌ارز و نوع پوزیشن (Buy/Sell) را وارد کنید تا مبلغ دقیق سواپ شبانه محاسبه شود. از جمله:

1. Myfxbook Swap Calculator
2. FXStreet Tools
3. TradingView (Indicators & Symbol Info)

منابع بانک‌های مرکزی و داده‌های اقتصاد کلان

از آنجا که سواپ بر اساس اختلاف نرخ بهره تعیین می‌شود؛ رصد مستقیم وب‌سایت بانک‌های مرکزی (مثل Federal Reserve، ECB، BoE)، در سال 2025 هنوز بهترین مرجع برای تحلیل تغییرات آینده سواپ است.

جمع‌بندی نهایی؛ سواپ را دست کم نگیرید

در این مقاله با مفهوم سواپ در فارکس آشنا شدیم و دیدیم که چگونه نرخ بهره شبانه می‌تواند تأثیر مستقیمی بر سود یا زیان معاملات شما داشته باشد. یاد گرفتیم تفاوت سواپ مثبت و منفی چیست. چگونه با فرمول و مثال عددی آن را محاسبه کنیم و چه عواملی مانند اختلاف نرخ بهره، سیاست بانک‌های مرکزی و نوع پوزیشن بر نرخ سواپ اثر می‌گذارند. همچنین حساب‌های Swap-Free (اسلامی) و مزایا و معایب توجه به سواپ در استراتژی‌های معاملاتی بررسی شد تا هر معامله‌گر بتواند بهترین تصمیم را برای خود اتخاذ کند. استفاده درست از این سواپ می‌تواند هزینه‌های معاملاتی را کاهش داده؛ سود بلندمدت را افزایش دهد و ریسک‌های پنهان معاملات شبانه را کنترل کند.

اگر می‌خواهید مهارت‌های خود در فارکس را تقویت کنید و با استراتژی‌های کاربردی همراه با مثال‌های عملی تمرین کنید؛ همین حالا به صفحه آموزش فارکس زدبورس مراجعه کنید و مسیر حرفه‌ای شدن در بازار را آغاز کنید.